Có bao nhiêu công ty trong làn sóng cắt giảm nhân sự gần đây thực sự đang tái cấu trúc lực lượng lao động để thích ứng với những hiệu năng và thách thức của AI? Và bao nhiêu trong số đó chỉ đang mượn AI làm "bình phong" để che đậy những vấn đề khác?

Đó chính là câu hỏi được đặt ra trong một bài viết trên tờ New York Times về xu hướng “AI-washing” – hiện tượng các công ty vịn cớ AI để sa thải nhân viên, trong khi nguyên nhân sâu xa thực chất đến từ các yếu tố khác, điển hình như việc tuyển dụng quá mức trong thời kỳ đại dịch.

Trong năm 2025, AI đã được xướng tên làm lý do cho hơn 50.000 trường hợp mất việc. Amazon và Pinterest là hai trong số các công ty công nghệ đã đổ lỗi cho công nghệ này trong các đợt cắt giảm gần đây.

Tuy nhiên, một báo cáo của Forrester công bố hồi tháng 1 lại lập luận: “Nhiều công ty tuyên bố sa thải liên quan đến AI hiện chưa hề có các ứng dụng AI hoàn thiện và được kiểm chứng để sẵn sàng thế chỗ cho các vị trí đó. Điều này phơi bày xu hướng ‘AI-washing’ — lấy cớ ứng dụng AI trong tương lai để biện minh cho các đợt cắt giảm mang động cơ tài chính.”

Molly Kinder, chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Brookings Institute, nhận định rằng việc vin vào AI để sa thải là một “thông điệp rất thuận tai các nhà đầu tư”, đặc biệt là khi lựa chọn còn lại đồng nghĩa với việc họ phải tự thừa nhận một sự thật: “Doanh nghiệp đang làm ăn bết bát.”